భారత భూభాగాలను నేపాల్ కూడా ఆక్రమించిందని ఆ దేశ నూతన ప్రధానమంత్రి బాలేంద్ర షా (బాలెన్ షా) పార్లమెంటులో సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. మే 31, 2026 ఆదివారం నాడు నేపాల్ పార్లమెంటులో జరిగిన చర్చలో ఆయన మాట్లాడుతూ, కేవలం భారత్ మాత్రమే నేపాల్ భూభాగాలను ఆక్రమించలేదని, నేపాల్ కూడా పలుచోట్ల భారత భూభాగాలను ఆక్రమించిందని, తాను ప్రధాని అయ్యాకే ఈ విషయం తనకు తెలిసిందని పేర్కొన్నారు.

నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర షా పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ, "భారత్ మాత్రమే నేపాల్ భూభాగాలను ఆక్రమించలేదు... నేపాల్ కూడా అదే పని చేసింది... అనేక చోట్ల భారత భూభాగాల్ని ఆక్రమించింది" అని వ్యాఖ్యానించారు.

నేపాల్ విపక్షాల ఆగ్రహం: ప్రధాని చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలపై నేపాల్ ప్రతిపక్ష పార్టీలు (నేపాలీ కాంగ్రెస్, నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ) తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశాయి. ఈ వ్యాఖ్యలు దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని దెబ్బతీసేలా ఉన్నాయని, ఆ వ్యాఖ్యలను సభారేకార్డుల నుంచి తొలగించాలని డిమాండ్ చేశాయి.

విదేశాంగ శాఖ వివరణ: వివాదం ముదరడంతో నేపాల్ విదేశాంగ శాఖ రంగంలోకి దిగి వివరణ ఇచ్చింది. నదులు ప్రవాహ మార్గాలను మార్చుకోవడం వల్ల సరిహద్దుల్లో ఇరుదేశాల రైతులు ఒకరి భూముల్లో మరొకరు సాగు చేసుకుంటున్న సాంకేతిక పరమైన 'క్రాస్-బోర్డర్ ఆక్యుపేషన్' గురించే ప్రధాని మాట్లాడారని, ఇది దేశాల అధికారిక ఆక్రమణ కాదని స్పష్టం చేసింది.

సరిహద్దు వివాదం నేపథ్యం

వివాదాస్పద ప్రాంతాలు: భారత్-నేపాల్ మధ్య చాలా కాలంగా కాలాపానీ, లిపులేఖ్, లింపియాధురా ప్రాంతాలపై సరిహద్దు వివాదం నడుస్తోంది. ఈ ప్రాంతాలు తమవే అని ఇరు దేశాలు వాదిస్తున్నాయి.

తాజా వివాదానికి కారణం: ఉత్తరాఖండ్ మీదుగా లిపులేఖ్ పాస్ ద్వారా భారత్ 'కైలాష్ మానసరోవర్ యాత్ర'ను పునఃప్రారంభించడాన్ని మే నెలలో నేపాల్ తప్పుపట్టింది. అది తమ భూభాగమని చైనా, భారత్‌లకు దౌత్యపరమైన నోట్లు పంపింది. భారత్ ఈ వాదనను తిరస్కరిస్తూ ఆ ప్రాంతం చారిత్రకంగా తమదేనని స్పష్టం చేసింది.

బ్రిటన్ జోక్యం డిమాండ్: ఈ సరిహద్దు సమస్యలు బ్రిటిష్ ఇండియా కాలం (1816 సుగౌలి ఒప్పందం) నాటివి కాబట్టి, ఈ సమస్య పరిష్కారానికి బ్రిటన్ (UK) కూడా చొరవ చూపాలని ప్రధాని బాలేంద్ర షా కోరడం గమనార్హం.

ప్రస్తుతం ఈ సమస్యను దౌత్యపరమైన చర్చలు, చరిత్రకారులు, సర్వేయర్ల సహాయంతో శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవడానికి ఇరు దేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయని నేపాల్ ప్రభుత్వం తెలిపింది.