హిందూ మహాసముద్రంలో ఆధిపత్యం సాధించేందుకు భారత్ తన నౌకాదళాన్ని అత్యాధునిక యుద్ధ నౌకలతో బలోపేతం చేస్తోంది. ముఖ్యంగా విమాన వాహక నౌకలు, స్టెల్త్ విధ్వంసక నౌకలు భారత సముద్ర రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అంతర్జాతీయ నౌకాదళ విన్యాసాల సందర్భంలో ఈ యుద్ధనౌకల సామర్థ్యాలు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి.

ఐఎన్‌ఎస్ విక్రాంత్ – దేశీయంగా నిర్మించిన గర్వకారణం

భారతదేశంలో స్వదేశీ సాంకేతికతతో నిర్మించిన తొలి విమాన వాహక నౌకగా
INS Vikrant నిలిచింది.

కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్‌లో నిర్మించిన ఈ భారీ నౌకను 2022లో దేశ సేవలోకి తీసుకొచ్చారు. సముద్రంలో తేలియాడే సైనిక స్థావరంగా దీన్ని భావిస్తారు.

ప్రధాన లక్షణాలు

• నాలుగు గ్యాస్ టర్బైన్ ఇంజిన్లతో శక్తివంతమైన ఇంజిన్ వ్యవస్థ

• యుద్ధ విమానాలు, హెలికాప్టర్లు సులభంగా నిర్వహించే సామర్థ్యం

• భారీ ఇంధన నిల్వ సామర్థ్యం

• సముద్రంలో దీర్ఘకాలం పనిచేసే సామర్థ్యం

నౌకలో ఉన్న సదుపాయాలు

• 16 పడకల ఆసుపత్రి

• రెండు శస్త్రచికిత్స గదులు

• మహిళా అధికారులకు ప్రత్యేక వసతి

రక్షణ సామర్థ్యం

ఈ నౌకలో ఆధునిక క్షిపణి వ్యవస్థలు, గన్స్ మరియు సెన్సార్ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. వైమానిక దాడులు, క్షిపణి దాడులను ఎదుర్కొనే బహుళస్థాయి రక్షణ వ్యవస్థ ఉంది.

పరిమాణం

• పొడవు: 262 మీటర్లు

• బరువు: సుమారు 45,000 టన్నులు

• వేగం: గంటకు సుమారు 52 కి.మీ

ఐఎన్‌ఎస్ విక్రమాదిత్య – సముద్రాల్లో యుద్ధశక్తి

భారత నౌకాదళంలో మరో శక్తివంతమైన విమాన వాహక నౌక
INS Vikramaditya.

ఇది సముద్రంలో దీర్ఘకాలం యుద్ధ కార్యకలాపాలు నిర్వహించగల సామర్థ్యం కలిగిన నౌక. యుద్ధ విమానాల ఆపరేషన్లలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

ఐఎన్‌ఎస్ విశాఖపట్నం – స్టెల్త్ విధ్వంసక నౌక

ప్రాజెక్ట్ 15బి కింద నిర్మించిన స్టెల్త్ యుద్ధనౌకల్లో ప్రముఖమైనది
INS Visakhapatnam.

ఈ నౌక శత్రు రాడార్‌లకు చిక్కకుండా పని చేసే అత్యాధునిక సాంకేతికత కలిగి ఉంది.

ప్రత్యేకతలు

• స్టెల్త్ రాడార్ వ్యవస్థ

• ఎలక్ట్రానిక్ యుద్ధ పరికరాలు

• సబ్‌మెరైన్‌లను గుర్తించే వ్యవస్థ

ఆయుధాలు

• బ్రహ్మోస్ క్షిపణులు

• బరాక్–8 రక్షణ వ్యవస్థ

• భారీ టార్పెడో లాంచర్లు

• రాకెట్ వ్యవస్థలు

అణు, రసాయన యుద్ధ పరిస్థితుల్లో కూడా పనిచేసే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.

మిలాన్ నౌకాదళ విన్యాసాలు – ప్రపంచ నౌకాదళాల కలయిక

అంతర్జాతీయ సముద్ర సహకారానికి ప్రతీకగా నిలిచే మల్టీలేటరల్ నౌకాదళ విన్యాసాలు
Exercise Milan.

ప్రారంభం

• 1995లో నాలుగు దేశాలతో ప్రారంభం

• ఇప్పుడు ప్రపంచ స్థాయి కార్యక్రమంగా విస్తరణ

అభివృద్ధి

• 2022లో 39 దేశాలు పాల్గొన్నాయి

• 2024లో 51 దేశాలు పాల్గొన్నాయి

• 2026లో 65 దేశాలు పాల్గొనే అవకాశాలు

ఈ విన్యాసాల్లో భారత యుద్ధ నౌకలు పాల్గొనడం దేశ ప్రతిష్టను పెంచుతోంది.

అంతర్జాతీయ యుద్ధనౌకల సమీక్ష – ప్రపంచ దృష్టి భారత్ వైపు

మిలాన్‌తో పాటు
International Fleet Review
మరియు
Indian Ocean Naval Symposium
కూడా నిర్వహించబడుతున్నాయి.

ఇందులో అనేక దేశాల నౌకాదళాలు పాల్గొనడం ద్వారా సముద్ర భద్రత, సహకారం, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం మరింత బలపడుతుంది.